Dirsek Kırığı

Dirsek eklemindeki kemiklerin travma sonucu kırılmasıdır. Dirsek kırığı genellikle düşme, çarpma veya spor yaralanmalarıyla meydana gelir. Dirsekte şiddetli ağrı, şişlik, morarma ve hareket kısıtlılığı görülür. Bazen kemik cilt altında belirgin hale gelebilir. Tedavi, kırığın durumuna bağlı olarak alçı, atel veya cerrahi müdahale gerektirebilir. İyileşme süreci fizyoterapi ile desteklenebilir.

Dirsek Kırığı Belirtileri Nelerdir?

Dirsekte yoğun bir ağrı hissedilir, genellikle kırık olan bölgeye dokunmak ağrıyı artırır. Dirsek çevresinde hızlı bir şekilde şişme ve morarma oluşabilir. Dirseği hareket ettirmek zorlaşır veya tamamen imkansız hale gelir. Özellikle kolu bükmek ya da uzatmak zorlaşır.

Dirsekte anormal bir şekil bozukluğu görülebilir. Dirsek dokunmaya karşı çok hassas olabilir. Kırık sinirleri etkiliyorsa, dirseğin altında, el veya parmaklarda uyuşma ya da karıncalanma hissedilir. Genellikle açık bir kırıkta, dirsek kırığı ciltte kanama veya yara oluşmasına yol açabilir. Bu belirtilerden herhangi biri varsa, en kısa sürede tıbbi yardım alınması önerilir.

Bu tür bir kemik hasarında ilk belirti genellikle şiddetli ağrıdır. Ağrı hareketle artar ve kolu kullanmayı zorlaştırır. Şişlik kısa sürede ortaya çıkar. Bölge hassaslaşır ve dokunmaya duyarlı hâle gelir. Bazı durumlarda morarma da görülür. Kolu bükmek ya da düzleştirmek zorlaşır. Günlük hareketler bile rahatsızlık verir.

İleri vakalarda şekil bozukluğu fark edilebilir. Kol normal duruşunu kaybedebilir. Güç kaybı yaşanır ve elde uyuşma hissi oluşabilir. Bu durum sinirlerin etkilenmiş olabileceğini gösterir. Isı artışı ve kızarıklık da eşlik edebilir. Belirtiler zamanla artıyorsa tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir. Erken fark edilen durumlar, iyileşme sürecini daha kolay hâle getirir.

Dirsek Kırığı Neden Olur?

Denge kaybı sonucunda genellikle elin üzerine düşülür ve dirseğe yük biner. Bu durum en yaygın nedenler arasında yer alır. Özellikle çocuklar ve yaşlılar, düşmelere karşı daha savunmasız oldukları için bu tür yaralanmalara daha yatkındır. Basketbol, futbol, bisiklet ve kaykay gibi sporlar sırasında yaşanan düşmeler veya çarpışmalar risk oluşturur. Motorlu araç ya da bisiklet kazası gibi yüksek hızda darbeler yaşanabilir. Motorlu araç ya da bisiklet kazası gibi yüksek hızda darbeler yaşanabilir. Bu durum dirsek kırığı riskini artırır.

Dirseğe doğrudan bir darbe almak (örneğin, ağır bir cisim düşmesi) de neden olabilir. Yaşlı bireylerde, kemiklerin zayıflamasına neden olan osteoporoz, hafif darbeyle bile yol açar. Ağır iş makineleriyle çalışan veya yüksekten düşme riski taşıyan mesleklerde, oluşabilir. Bu tür yaralanmalarda, şiddetli ağrı, şişlik, hareket kısıtlılığı ve şekil bozukluğu belirtileri görülebilir. Tıbbi müdahale gerekebilir.

Bu tür kemik yaralanmaları çoğunlukla düşme sonucu meydana gelir. Kişi dengesini kaybettiğinde refleks olarak elini yere koyar ve darbe kol eklemine ulaşır. Sert zeminler riski artırır. Spor sırasında yaşanan çarpışmalar da önemli bir etkendir. Özellikle temas gerektiren branşlarda bu bölge sık darbe alır. Trafik kazaları ve yüksekten düşmeler ise daha ağır hasarlara yol açabilir.

Kemik yoğunluğunun azalması yaralanma ihtimalini yükseltir. Çocuklarda kemikler daha esnek olsa da kontrolsüz düşmeler ciddi sonuçlar doğurabilir. Yaşlı bireylerde kemik yapısı daha kırılgandır ve denge sorunları sık görülür. Kas gücünün azalması da riski artıran faktörler arasındadır. Günlük yaşamda dikkatli hareket etmek ve koruyucu önlemler almak bu tür durumların önüne geçebilir.

Dirsek Kırığı Nasıl Teşhis Edilir?

Bazı durumlarda doktor, dirsek kırığı şüphesi olan hastalarda şişlik, morarma ve şekil bozukluğunu inceler. İlk değerlendirmeyi yapar ve kişinin dirseğini hareket ettirmesi istenir. Hareket kısıtlılığı, ağrı derecesi ve eklemin stabilitesi kontrol edilir. Kesin teşhis için genellikle röntgen çekilir.

Röntgen, kemiklerdeki kırıkların tespit edilmesine yardımcı olur. Çoğu durumda standart bir ön-arka ve yan röntgen çekimi yapılır. Kırığın daha karmaşık olduğu veya röntgen görüntüleri ile yeterince net anlaşılamadığı durumlarda, BT taraması kullanılabilir.

Bu yöntem, kırığın tam konumunu ve karmaşıklığını daha detaylı bir şekilde gösterir. Eğer sadece kemikleri değil, bağları ve kasları da etkiliyorsa, MRG ile bu yapılar daha ayrıntılı bir şekilde görüntülenebilir. Bazı durumlarda, EMG gibi sinir fonksiyonlarını değerlendiren testler kullanılabilir.

Dirsek Kırığı Nasıl Tedavi Edilir?

Hafif ve yerinden oynamamış kırıklar, alçı veya atel ile sabitlenebilir. Bu, kemiğin doğru pozisyonda iyileşmesine yardımcı olur. Genellikle 4-6 hafta boyunca alçı veya atel kullanılır. Dirseği hareketsiz tutmak ve iyileşmeyi desteklemek için kol askısı kullanılabilir.

Dirsek kırığı, eğer kırık yerinden oynamışsa veya parçalı bir yapıdaysa cerrahi müdahale gerektirebilir. Bu tür durumlarda tedavi uygulanır. Kemiği yerine sabitlemek için vida, plaka veya çivi gibi metalik malzemeler kullanılabilir. Bazı vakalarda kemiklerin sabitlenmesi amacıyla geçici pimler yerleştirilir. Cerrahiden sonra alçı veya atel ile immobilizasyon yapılabilir.

Kırık iyileştikten sonra, eklemin hareket kabiliyetini kazanması için fizik tedavi önerilir. Güç ve esneklik kazanmak için hafif egzersizler uygulanır. Bu, kolun tam işlevine dönmesini sağlamak için önemlidir. İyileşme sürecinde ağrı kesiciler ve iltihap önleyici ilaçlar kullanılabilir. Tedavi sonrası düzenli doktor kontrolleri yapılmalı ve iyileşme süreci takip edilmelidir. Kırık ciddi ise veya yanlış tedavi edilirse, eklem sertliği, hareket kaybı gibi komplikasyonlar gelişir. Dirsek kırığı tedavisi her zaman uzman bir doktor tarafından değerlendirilmelidir.